Maria'nın Hayat Çizgisi - Betül Kara

Gizemini halen koruyan “Nazca Çizgileri” UNESCO Dünya Miras listesinde yer alıyor. 

Çizgiler, Peru’nun Lima şehrinden 5 saat uzaklıkta Nazca kasabasına yakın bir bölgede. Önce karayolu ile kasabaya ulaşmak sonra da küçük uçaklarla plato üzerinde uçmak gerekiyor. 

Peki, bu çizgiler neden bu kadar önemli ve gizemli? Çünkü insan eliyle olması imkânsız gibi görünen kayalık, kuru bir yüzey üzerinde çizilmiş, çok büyük, çok uzun, çok düzgün çizgiler, geometrik şekiller ve maymun, örümcek sinek kuşu, balina gibi hayvan figürlerini içeriyor. Her biri Nazca kültürü için farklı bir anlama sahip. Yer seviyesinden tespit edilmeleri imkânsız ancak yukarıdan bakılınca görülüyor.

Uzun bir süre uzaylılar tarafından yapıldığı bile iddia edilmiş ama bilim insanları yıllardır üzerinde çalışarak bu tezleri çürütmüşler. Bu çizgilere jeoglif deniliyor. Kaya ve toprak kazılarak yere çizim yapılmış. Bölgeye yok denilecek kadar çok az yağmur yağıyor. Yılda sadece 20 dakika. Kuru iklim ve rüzgâr şekillerin bozulmadan binlerce yıldan beri korunmasını sağlıyor.
 
Bilim insanları çizgilerin çoğunun MS 1'den 700'e kadar yaşayan Nazca halkı tarafından yapıldığına inanıyor. Ancak 1930’lu yıllarda ilk ticari uçuşlarla tespit ediliyor. Toplamda 800'den fazla düz çizgi, 300 geometrik şekil ve 70 hayvan ve bitki deseni tespit edilmiş*. Şimdilerde insansız hava araçları sayesinde yeni jeoglifler bulunuyor. Örneğin yakınlarda bir kedi jeoglifi daha bulunmuş.
 
Bu çizgiler Nazca kültürü için neden bu kadar önemliydi sorusunun cevabı su ile ilgili. Nazca kültürü, bölgedeki kuraklık nedeniyle su kaynaklarına büyük önem veriyordu. Bilim insanlarının en güçlü tezlerinden biri, jeogliflerin ve özellikle düz çizgilerin, su ritüelleri ve yer altı su kaynaklarıyla bağlantılı olmasıdır.

Nasıl keşfedildiğine gelelim. İşte burada yine rekabet var. Perulu arkeolog Toribio Mejia Xesspe, çizgileri sistematik olarak inceleyen ilk kişi olmasına rağmen Amerikalı bilim adamı Paul Kosok Perulu arkeoloğu gölgede bırakıyor.
 
Ama asıl kahraman Kosok’un asistanı Alman matematikçi ve arkeolog Maria Reiche. “Lady of Lines” olarak sonunda ün kazanan Maria, tüm hayatını önce sadece kendi imkanlarıyla çizgileri incelemeye ve bölgenin korunmasına adıyor. 40 yıl boyunca bunun için mücadele ediyor. Hatta bölgeyi korumak için ıssız bucaksız çölsü ortamda tek başına bir karavan içinde yaşamaya başlıyor. 40 yıl dile kolay. Hayatının tek bir amacı var. O da bu çizgileri ortaya çıkarmak ve onları korumak. Peru devleti en sonunda konunun önemini fark ediyor ve Maria’ya destek sağlıyor.
 
Maria’nın hayat hikayesi çok etkileyici. Düşünsenize hiç bıkmadan usanmadan odaklandığı bir konu var. Kendi hayat çizgisi, Nazca çizgilerine bağlı yaşıyor. Kendisi için hayatın anlamı bu. Tam bir odaklanma ve kararlılık hikayesi. Nazca Çizgilerinin doğaya karşı yüzyıllarca direnmesi gibi Maria da onları keşfetmek ve korumak için direniyor. Demek ki hayat çizgimizde ne kadar kararlı olursak o kadar çok hayal ettiklerimize kavuşuyoruz.

Kilometrelerce uzanan bu şekilleri yer yüzünden tespit etmek imkânsız. Buna rağmen Maria büyük resmi görmek için harekete geçiyor. Bilimsel çevreleri, sivil havacılığı ikna etmeye çalışıyor. Başarıyor da… Hayatın anlamını bulmak için bazen uzaklaşmak bazen yaklaşmaya çalışmak, bakış açımızı değiştirmek, büyük resmi anlamayı kolaylaştırır. Hayat çizgimize hep aynı yerden bakmak yerine başka bir açıdan bakmayı denesek bizim için neler değişirdi acaba?
 
Maria bu süreçte kendi amacı için yalnız mücadele ediyor. Hem de bir çölün ortasında tek başına yaşamayı göze alarak. Kendimizi tanıma yolculuğunda buna da yer var. Kendi yolumuzu çizerken herhangi bir dış onay olmadan sadece kendimiz için karar almayı, hayallerimiz için yaşamayı seçiyor muyuz? Buna cesaretimiz var mı?
 
Nazca kültürü için çizgiler sadece yaşamla ilgili değil aynı zamanda ritüellerle de ilgiliydi. Buna inandıkları için imkansızı başardılar ve o dev jeoglifleri yarattılar.
 
Bizim hayatımızın kutsal çizgileri ve ritüelleri neler? Bir araya gelmek, kutlamak veya acıyı, sevinci, inancı paylaşmak için…
Nazca Çizgileri’ne bakarken kendi hayatımı düşünüyorum. Bundan sonraki hayat çizgimde beni neler bekliyor?
 
Steve Jobs’un bir konuşmasında paylaştığı gibi sanki bugün ömrümüzün son günüymüş gibi yaşamayı seçtiğimizde, hayatımızdaki önemli kararları ve odaklanmak gereken konuları daha net çizgilerle belirleyebilir, Maria gibi biz de hayatımızı onları korumak için adayabiliriz.
 
Peki, sizin hayatınızın "Nazca Çizgisi" nedir? Büyük resimde sizin için neler daha önemli? 

*National Geographic.